QÜSURLU MALIN GERİ QAYTARILMASI

Qüsurlu mal nədir?

Qüsur - malın normativ sənədlərin tələb-lərinə, müqavilə şərtlərinə, yaxud irəli sürülən başqa tələblərə, habelə icraçı və ya satıcının mal haqqında verdiyi məlumata uyğunsuzluq əlamətidir.İstehlakçılar bəzən mala dair məmulatların görünməyən xüsusiyyətlərini, fiziki-kimyəvi tərkibini, keyfiyyətini və səmərələliliyini doğru qiymətləndirməkdə çətinlik çəkirlər. Satıcı və ya istehsalçının malla bağlı verdikləri dolğun və düzgün olmayan məlumatlar istehlakçının aldanmasına səbəb ola bilər ki, bu cür hallarda o qüsurlu malı geri qaytarmaq məcburiyyətində qalır.

 

 

Qüsurlu mal satılarkən istehlakçının hüquqları

İstehlakçı zəmanət müddəti ərzində aldığı malda qüsur və ya saxtalaşdırma aşkar edərsə, öz istəyinə görə satıcıdan və ya istehsalçıdan aşağıdakıları tələb etmək hüququna malikdir:

lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirməyi;

satış qiymətini uyğun məbləğdə azaltmağı;

malın qüsurlarının icraçının (satıcının, istehlakçının) hesabına aradan qaldırılmasını və ya qüsurların aradan qaldırılması üçün istehlakçının və ya üçüncü şəxslərin çəkdiyi xərclərin əvəzinin ödənilməsini;

malın, həmin mala uyğun digər modelli (markalı, tipli və s.) mal ilə, dəyəri yenidən hesablanma şərti ilə əvəz edilməsini;

müqavilənin ləğv edilməsini və çəkdiyi zərərin ödənilməsini.

İstehlakçı üçün yaddaş

Qüsurlu mal aşağıdakı hallarda və şərtlərə əməl edilmək-lə geri qaytarılır:

satıcı (icraçı) isteh-lakçıdan lazımi keyfiyyəti olmayan malı geri götürməyə və ya yuxarıda qeyd olunan istehlakçının tələblərindən hər hansı birini yerinə yetirməyə borcludur.

-          istehlakçının malı qaytarmaq tələbinə, qəbz, mal və ya kassa çeki, zəmanət müddəti olan mallar üzrə isə texniki pasport və ya onu əvəz edən digər sənəd təqdim edildikdə baxılır.

-          iri qabaritli və ağırçəkili malların istehlak-çıdan satıcıya (icraçıya) qaytarılması və dəyişdirilərək yenidən istehlakçıya çatdırıl-ması satıcının (icraçının) hesabına həyata keçirilir.

-          istehlakçıya keyfiyyətsiz mal satılan halda keyfiyyətsizlik malın yararlılıq müddəti ərzində aşkar olunubsa, satıcı həmin malı keyfiyyətli mala dəyişdirməli və ya malın dəyərinin məbləğini qaytarmalıdır.

qüsurlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni əlamətləri olan, lakin başqa modelli (markalı, tipli və s.) mala dəyişdirilərkən qiymətlər dəyişdikdə, malın dəyəri göstərilən malın alındığı vaxt qüvvədə olmuş qiymətlər əsas götürülməklə yenidən hesablanır.

-          istehlakçının malı dəyişmək tələbi mal olduqda dərhal yerinə yetirilməli, zərurət olduqda onun keyfiyyəti, müvafiq tələb verilən andan 14 gün müddətində yoxlanılmalı və ya tərəflər arasında razılaşdırılmış müddət ərzində dəyişdirilməlidir. İstehlakçının malı dəyişdirmək tələbi mal olmadıqda müvafiq ərizənin verildiyi andan iki ay müddətində  təmin edilməlidir.

qüsurlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni modelli (markalı, tipli və s.) mala dəyişdirilərkən qiymət dəyişərsə, istehlakçı qiymət fərqini ödəmir.

-          əgər satıcı (istehsalçı) malın qüsurlarının istehlakçı tərəfindən istifadə və ya saxlanma qaydalarının pozulması, üçüncü şəxslərin hərəkətləri və ya təbii fəlakət nəticəsində əmələ gəldiyini sübuta yetirərsə, istehlakçının malı dəyişmək tələbləri təmin olunmur.